This text is replaced by the Flash movie.

Nasze zwyczaje i święta


Tekst polski English version  



Świąteczne tradycje na Węgrzech

Przed wprowadzeniem kalendarza gregoriańskiego (1582) dzień związany z imieniem Luca był uznawany za środek zimy. Na ten czas przypadał najdłuższy dzień i najkrótsza noc. Dziś dzień Luca przypada na 13 grudnia.

Jeżeli w ten dzień ktoś przędzie lub szyje to naraża się na to, że kury nie będą znosić jajek. W ten dzień niektórzy rozpoczynają robić małe krzesło z 12 róznych gatunków drzewa. Praca trwa 12 dni i po jej zakończeniu konstruktor staje na krześle i patrzy kto we wsi jest czarownicą.

W ten kobiety sadzą ziarna pszenicy w płaskiej misce obok paleniska. Jeżeli wykiełkują przed Wigilią oznacza to, że przyszłoroczne żniwa będą obfite. Zieloną pszenicę uzywa się do dekoracji stołów i ołtarzy. Gdzieniegdzie karmi się nią zwierzęta, aby przeciwdziałać urokom rzucanym na jajka i mleko.

W długie zimowe wieczory przed świętami rodziny zbierają się na opowieściach i śpiewaniu adwentowych pieśni. Kolacja wigilijna rozpoczyna się od pojawienia się pierwszej gwiazdy. W wielu domostwach gospodarz strzela z pistoletu, aby odstraszyć złego ducha. Zaś gospodyni przygotowuje wszystkie potrawy na stole tak aby zjeść kolację bez wstawania. Po modlitwie pierwszą potrawą jest mięso z orzechami i czosnek moczony w miodzie. Ma to odstraszyć złe duchy. Na świątecznym stole nie może zabraknąć ryby, makowca, jabłek i włoskich orzechów. Okrągłe jabłko oznacza spójność rodziny. Po kolacji gospodyni bierze do ręki ładne czerwone jabłko i dzieli je na tyle części ile jest osób przy stole. Mówi przy tym: tak jak jabłko jest okrągle tak okrągła i trwała będzie rodzina w przyszłym roku.

Przed Wigilią pasterze chodzą z rózgami i gospodynie wyciągają po jednej w zamian dając wino, orzechy laskowe a nawet pieniądze. Rózga ma przynieść zwierzętom zdrowie w nadchodzącym roku, dlatego gospodynie biją nimi swoje zwierzęta.

W tym też okresie pojedynczo lub w grupach dzieci kolendują chodząc po domach w zamian za prezenty. Starsi chodzą spiewając i życząc cały wieczór aż do północy. Zaś młodzież ma podobny zwyczaj roznosząc wafle.

Innym zwyczajem jest chodzenie z szopką od domu do domu. Aktorzy przebrani za pasterzy opowiadają zabawne historie związane z narodzeniem Jezusa Chrystusa i śpiewają kolendy i pastorałki.

Od 26 grudnia do Nowego Roku śpiewacy chodzą po okolicy z „Regölés” czyli magicznymi pieśniami, którymi pozdrawiają miejscowych, składają życzenia i zbierają datki.

W dzień Świętego Jana 27 grudnia rodziny zanoszą wino do kościoła gdzie księża święca je. Ma ono potem specyficzną moc: leczy ludzi i zwierzęta, a dodane do beczek chroni wino przed zepsuciem.

28 grudnia jest swiętym dniem niewinności. Uderzanie wtedy rózgą jest formą życzenia szczęśliwego Nowego Roku. Sąsiedzi wysyłają do siebie tzw nieoczekiwane dziecko gdzie uderzone rózgą jest zwiastunem dla domu zdrowia na najbliższy rok.

Boże Narodzenie w Polsce

Wszyscy kochają Święta Bożego Narodzenia. Jest to ulubiony i najbardziej oczekiwany czas wolny w roku. Podczas tego okresu ludzie starają się być mili, przyjacielscy i wielkoduszni względem siebie. W cień odchodzą wszystkie problemy i spory a ludzie cieszą się z czasu spędzonego razem. Święta Bożego Narodzenia poprzedza wiele dni przygotowań. Ulice przyozdobione są kolorowymi lampkami; sklepy są pełne ludzi kupujących prezenty, wybierających świąteczne kartki; w każdym domu znajduje się choinka ubrana w błyszczące świecidełka, świeczki, łańcuchy, zabawki i inne ozdoby. Atmosferę podniecenia i oczekiwania czuć prawie wszędzie. Dzień poprzedzający Wigilię Bożego Narodzenia jest wyjątkowy. Wierzy się, że wszystko co się wydarzy tego dnia może mieć wpływ na cały nadchodzący rok. Duża uwaga jest przywiązana do osoby, która jako pierwsza przekroczy próg domu, jeżeli jest to mężczyzna to członków rodziny spotka dobrobyt. Niektórzy ludzie mówią, że jeżeli poprosisz o jedzenie tego dnia, to będziesz głodny przez cały rok. Dzień, na który wszyscy czekają to Wigilia Bożego Narodzenia. Gdy pierwsza gwiazdka zabłyśnie na niebie, ludzie zajmują miejsce przy świątecznym stole. Nie zapominają o pozostawieniu wolnego miejsca dla niespodziewanego gościa. Stół jest nakryty białym obrusem, pod którym rozsypane jest siano. Następnym zwyczajem jest liczba potraw. Tradycyjnie powinno ich być 12 i wszystkie muszą byś skosztowane. Do najbardziej popularnych dań należą czerwony barszcz, pierogi lub kiszona kapusta, ryba (przeważnie karp) i makowiec. Zanim rodzina zacznie jeść wszyscy jej członkowie dzielą się opłatkiem. Jest również zwyczaj wręczania prezentów i każdy może znaleźć coś miłego pod choinką. O północy wiele ludzi idzie do kościoła, by uczestniczyć w specjalnej mszy podczas której śpiewane są kolędy. Ta noc jest niezwykła, ponieważ wierzy się, że zwierzęta potrafią mówić ludzkim głosem.

Pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia, 25 grudnia zwykle spędzany jest w domu. W tym dniu zabrania się pracy. Wierzy się, że mycie nad ranem rąk srebrnymi monetami przyniesie pieniądze. W tym dniu kolędnicy przebrani za anioły, diabły, królów Herodów i śmierć, odwiedzają domy różnych ludzi. Śpiewają kolędy i odtwarzają różne sceny biblijne. Drugi dzień świąt Bożego Narodzenia spędzany jest w inny sposób. Ludzie odwiedzają się wzajemnie, spędzają wspólnie czas przy stole, rozmawiając lub śpiewając kolędy. Tego dnia zaczyna się także karnawał.

Boże Narodzenie dla Polaków jest nie tylko corocznym przeżywaniem narodzin Jezusa Chrystusa ale także tradycyjnym sposobem radosnego spędzania czasu z rodziną i pojednania z innymi. Narodziny Jezusa Chrystusa uznawane są za symbol zapowiedzi nadejścia pokoju i miłości.

 

Christmas Folk Traditions in Hungary

Christmas folk traditions in Hungary start with the beginning of the winter, from the 1st of December according to tradition. The core of folk custom are the various Christian festivities. We highlight the Hungarian cultural elements of the following customs.

Before the use Gregorian Calendar(1582) midwinter was the day of Luca. This is the day with the longest night and the shortest day.

According to beliefs, if people spinned or sewed on this day, then chicken wouldn’t lay eggs. Another remarkable custom is that people started to prepare Luca’s chair on this very day. This small chair is made of 12 different tiypes of wood for 12 days in order to enable the maker, standing on it, to see who is a witch in the village.

A well-known custom is to leaven the Luca-wheat, which symbolises next year’s harvest. Women germinated wheat in a flat bowl next to the furnace and if it pushed out by christmas eve, next years harvest would be good. The grren wheat then was used to decorate the chrismas altar at some places, while in other regions it decorated the table, elswhere it was fed with animals against milk and egg curses.

On weekdays before christmas and ont he long winter nights the family was together. They chatted and sang christmas and adventist songs. When the evening star had risen, the christmas supper was eaten. In many households it was preceded by the gunshot of the landlord to keep away the evil spirit. The landlady had prepared everything on the table as they had to eat supper without standing up. They prayed then the first course was nutmeat and garlic dipped in honey. This had an aim to drive away evil. The christmas table can not be imagined without fish,, poppy seed roll, apple and walnut. The round apple is the symbol of the coherence of the family. After supper the landlady took a nice red apple into her hand and sliced into as many pieces as they were sitting around the table, saying: the round an aple is, the round and coherent the family will be in the next year.

(mendieare=to beg) This custom’s name refers to it’s donation collecting feature. Mainly children went to collect donations in that time. In smaller or larger groups they went to houses and sang christmas carols for presents.

Chanting was the name of christmas greetings int he form of poems and songs. The name refers to the chanting like feature of the greeting with which people greeted the locals. Mainl adults went chanting in the evening until midnight. Students had a similar custom carrying waffle.

It is a folk play showing the birth of Jesus Christ, that has church origins, still existing today. The actors are dressed as shepherds, in costumes and with a manger or a small Betlehen temple made at home, go from home to home. By holy songs and funny preaches they bring up the birth of Jesus.

Before christmas eve shepherds walk with switches and the landladies pulled out some switches to keep their animals in good health during the upcoming year. In exchange for the switches the shepherd got wine, cobs or even money. The landlady hit the animlas with the switches to make them healthy.

From Stephen’s day, 26th December, to New Year singers wandered. Regölés is basically nature magic singing, greeting, fertility magic, bringing together couples, raising donations. They sang various songs and greeted the locals.

27th December, Saint John’s day it was a custom to bless wine. On this day every family took wine to the temple and the priest blessed it. The consecrated wine had magical qualities. It cured sick people and animals, they added itt o wine barels to preserve wine.

Switching on Holy innocent’s day is a special form of wishing happy new year. The unsuspecting child was sent to the neighbor where he was switched to keep him healthy.

 

Christmas in Poland

Everyone loves Christmas. It is the favourite and most eagerly awaited holiday in the year. This is a unique time when people try to be kind, friendly and generous to one another.They seem to forget all their problems, quarrels and just enjoy being together. Christmas is preceded by many days of preparation. Streets are lit by coloured lamps; shops are full of people buying presents, choosing Christmas cards: Christmas trees are set up in every home and decorated with sparkling tinsel, candles, chains, toys and trinkets. The atmosphere of excitement and expectation can be felt almost everywhere. The day preceding Christmas Eve is a unique one. It is believed that everything that might happen on it might influence the whole year to come. Much attention, for instance, is paid to the person who first enters the house and if it is a man, he ensures welfare to all members of the family. Some people say that if you ask for food on that day, you will be hungry throughout the year. The moment everyone waits for is Christmas Eve. When the first star appears in the sky, people take seats at the Christmas table. They do not forget about leaving an empty place for an unexpected guest. The table is covered with white tablecloth and hay is spread on it. Another custom is the number of dishes. Traditionally there should be twelve of them and they must all be tasted. The most popular dishes are red borsch, pies or sour cabbage with mushrooms, fish (usually carp) and poppy-seed cake. Before the familly starts eating , all its members share the holy wafer. There is also custom of giving presents and everyone may find something nice under the Christmas tree. At midnight many people go to church to attend a special mass during which Christmas carols are sung. This night is miraculous because it is belived that animals can speak with human voices. The first day of Christmas, 25 December, is usually spent at home. Work is forbidden. It is believed that washing hands with silver coins in the morning may bring money. On that day carol-singers dressed as an angel, a devil, a King Herod or Death wisit people’s houses. They sing carols and play various scenes from the Bible. The second day of Christmas is spent in a different way. People pay and receive visits, spend much time at the table talking or singing carols. From that day the Carnival begins. Christmas for Polish people is not only the yearly celebration of the birth of Jesus Christ but also the most familiar, traditional and joyful time of happiness and reconciliation. The birth of Jesus Christ is regarded as kind of symbol which heralds the days of peace and love.